حدود 2 هفته قبل فناوری آفساید نیمه خودکار به همراه کمک داور ویدیویی یا همان VAR در بازی بارسلونا مقابل رئال سوسیداد یک آفساید جنجالی را اعلام کرد تا بارسلونا دیدار را واگذار کند . 2 روز قبل در بازی سوئد مقابل آذربایجان یک گل برای سوئد توسط الکساندر ایساک آفساید گرفته شد که البته تغییری در نتیجه ی کلی بازی و بُرد سوئد نداشت اما رسماً یک اشتباه فاحش برای مسوولان VAR نام داشت . امروز فاش شده داوران ویدیویی رسماً در آن بازی اشتباه کردهاند . اولین بار نیست کمک داور ویدیویی اشتباه میکند و هر تیمی و هر طرفدار یک تیم احتمالاً لحظهیی را در ذهن دارد که یک اشتباه VAR حقی را از آن ها سلب کرده . گاهی اشتباهات جریان یک دیدار را تغییردادهاند و حتی اگر بخواهیم به صورت کلی نگاه کنیم ، شاید تیمی به واسطه ی اشتباهات VAR شرایط مطلوبی را از دست داده . آیا VAR و ورودش به فوتبال تاثیر مثبتی داشته یا نه و یا این که فوتبال همراه با کمک داور ویدیویی بهتر است یا بدون آن ؟
فوتبال ، قبل و بعد از VAR
قطعاً همه ی ما میتوانیم تاییدکنیم اشتباهات داوران قبل از ورود تکنولوژی داوری بسیار زیاد بود و حق فراوانی از تیمهای مختلف زایل میشد . از دیدار چلسی و بارسلونا به همراه آن فریادهای مایکل بالاک تا اخراجهایی که گرفته نمیشدند و یا پنالتیها و هزاران موضوع دیگر در درون لیگها و حتی بازیهای ملی ، نیاز به تکنولوژی به چشم میآمد . در آن روزها هم این طور نبود فقط یک تیم سود ببرد و چنین اتفاقاتی در حالتهای مختلف و علیه تیمهای گوناگون به وجود میآمد . شرایط میزبانی تیمها ، مربیان ، جو ورزشگاهها و عوامل مختلفی باعث میشدند داوری گاهی به سوی تیمی برود .
با ورود VAR بسیاری از این دغدغهها کاهش پیداکرده و کم تر میبینیم قضاوت نادرستی شکل بگیرد اما در بسیاری مواقع سر و صدای اعتراضات بیشتر از زمانی است که داوران ویدیویی حضور نداشتند .
الکساندر ایساک پس از آفساید شدن گلش گفت : «نمیخواهم به شما دروغ بگویم اما واقعاً سوختم ! این که شما یک خط بکشید و آن کاملاً اشتباه باشد ، خیلی بد است . چنین تصمیمی یک اشتباه ساده نیست و دردناک خواهد بود» . در صحنه ی آفساید اعلام شدن گل ایساک ، 2 پاس میان بازیکنان این تیم شکل گرفت و در زمان پاس اول ایساک در موقعیت نسبتاً مماس با مدافع آذربایجان بود اما پاس بعدی او را صاحب توپ کرد و در آن صحنه هرگز در موقعیت آفساید قرارنداشت اما داور ویدیویی به اشتباه لحظه ی پاس اول را در محاسباتش آورد و متوجه نشد این توپ توسط بازیکن دیگری به ایساک رسیده .
برای بازیکنان بارسلونا چنین حالتی وجودداشت و با این که آن لحظه بسیار مشکوک بود و هنوز هم نمیتوان تایید کرد واقعاً لواندوفسکی در آن لحظه در موقعیت آفساید قرارداشت یا نه اما بازیکنان تیم بابت وجود چنین لحظهیی بسیار عصبانی و ناراحت شدند . در شرایط دیگر هم این اتفاق تکرارمیشود و مربیان یا بازیکنان دیگر واکنشهای بسیار تندی از خود نشان میدهند ؛ واقعاً ورود تکنولوژی اتفاقی خوب بود ؟ تاثیری مثبت برای تیمها دارد و یا تنها نوع اشتباهات تغییرکرده و پیامدهای دیگری را به وجود آورده ؟
«با» یا «بدون» VAR ؟
با توجه به بررسیهای انجام شده ، میزان اشتباهات داوری پس از ورود داوران ویدیویی بسیار کم تر شده اما در همان حال اشتباهات همچنان شرایط بازی را تغییرمیدهند و امتیازات را از تیمها سلب میکنند . تاثیر مورد انتظار همه بیشتر از وضعیت فعلی است و البته با ادامه دادن مسیر و بررسی مشکلات هر تکنولوژی و رفع آن به مرور وضعیت بهترمیشود . این موضوع در بخشهای دیگری تاثیر گذاشته است .
لیگ برتر انگلیس با اضافه کردن یک صفحه در شبکه ی اجتماعی ایکس از آغاز این فصل ، تمامی اتفاقات و دلیل هر تصمیم VAR در بازیهای لیگ را به فاصله چند ثانیه از پایان قضاوت آن لحظه منتشرمیکند و دلیل این موضوع ، جلوگیری از خشم هواداران تیمها در درون و بیرون از زمین ، عنوان شده . آن ها سعی دارند تصمیم را شفاف کنند تا آرامش را به هواداران بازگردانند . فیفا میخواهد داور با صدای خود در زمین ، تصمیمات داوران ویدیویی را حین بازی شرح دهد و هواداران آرامتر شوند . حتی ایدهی پخش زنده ی صدای داوران ویدیویی با داور زمین مطرح شده و هنوز در حال بررسی است . قبل از حضور این تکنولوژی ، سطح عصبانیت به صورت میانگین پس از اشتباهات کم تر از زمان فعلی بوده و میزان عصبانیت و خشونت فعلی بسیار شدیدتر شده است . کمک داور ویدیویی آمده با ایجاد عدالت ، احساس نابرابری و افزایش خشونت بعدی را کاهش دهد اما برای هواداران عملکردی متفاوت داشته و حتی مخالفان ابراز عصبانیت و خشونت ، احساس بسیار بدی نسبت به چنین اتفاقاتی دارند . تحقیقات فراوانی در مورد به وجود آمدن چنین حالت و واکنشی در حال انجام است . هواداران قبل از حضور تکنولوژی و داور ویدیویی پذیرفته بودند در هر بازی لحظات فراوانی ممکن است از چشم داوران دیدارها دوربماند و با وجود این که در برخی بازیها رسماً داور علیه آن ها قضاوت میکرد ، سطح خشونت کم تری وجود داشت اما اکنون چنین چیزی پذیرفته نمیشود . تیم ایساک 6 بر صفر پیروز شد اما در حال سوختن و آتش گرفتن از تصمیم داور ویدیویی بود . تماشاگران نمیتوانند قبول کنند آن چه خود دیدهاند را داوران درنظرنمیگیرند و چنین حالتی در ناخودآگاه ذهن ، به آن ها میگوید تصمیمات کاملاً عمدی است و عصبانیت آن ها بیشتر از گذشته ابراز میشود .
رفتار بازیکنان بسیار تغییرکرده و شرایط ذهنی آن ها مشوش شده . خوشحالی کردن برای یک گل به پیشرفت بازیکنان کمک میکند و حتی به سایر بازیکنان انگیزه و روحیه میدهد و افرادی مانند دروازهبانها از گل زدن تیم ، پاداش ذهنی دریافت میکنند . با ورود VAR ذهنیت بازیکنان تغییرکرده و آن ها دیگر نمیتوانند پاداش ذهنی را تجربه کنند و موضوع انگیزه برای آن ها از بین رفته است .
بازیکنان حتی وقتی آن ها مطمئن هستند هیچ اشتباهی رخ نداده ، ذهن شان ، آن ها را به سمت تاریکی میبرد . همچنین گفته شده برخی بازیکنان در بسیاری از لحظات با ورود VAR عملی متفاوت را انجام میدهند و تشنگی کم تری برای موفقیت دارند . ذهن آن ها دیگر نمیتواند به هر موقعیتی ، واکنش مثبت نشان دهد و اگر آن ها در لحظه در ذهن شان به این نتیجه برسند که شاید اشتباهی وجود داشته باشد ، عملکرد بدتری را از خود به نمایش میگذارند . روانشناسان داخلی باشگاهها سعی دارند با این موضوع مقابله کنند اما بازیکنان در ناخودآگاه خود ، تغییرکردهاند و ورود تکنولوژی غیر از روح فوتبال در روح هواداران و روح بازیکنان هم تاثیر داشته . بسیاری امیدوار هستند با تکمیل تکنولوژی و پیشرفت آن ، شرایط بهبود یابد اما مشخص نیست پایان ماجرا چه خواهدشد !
